ÇOCUKLARI KALICI DOSTLUKLARA YÖNLENDİRME

 

 

 

 ÇOCUKLARI KALICI DOSTLUKLARA YÖNLENDİRME

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış çocuklar arkadaş edinme ve edindikleri arkadaşlıkları sürdürme konusunda problemler yaşayabiliyorlar fakat ebeveynleri DEHB olan çocukların arkadaşlık kurmasına ve arkadaşlıkların kalıcı olmasına yardım edebilirler. Bu konu hakkındaki araştırmaya neler yapılabileceğine bir göz atalım.

Ebeveynler çocuklarına nasıl yardımcı olabilirler?

Virjinya Üniversitesi psikoloji bölümü profesörü Amori Yee Mikami bu konu hakkında çalışmıştır. Mikami, çocukları ilkokula devam eden aileler ile çalışmış ailelere çocukları için nasıl arkadaş koçu olacaklarını öğretmiştir. Bu programdan haberi olmayan öğretmenler ise araştırmaya katılan çocukların arkadaşlarıyla olan ilişkilerinin olumlu yöndeki değişimini fark etmişlerdir. O zaman şu soruyla devam edelim. 

Çocuklara daha iyi arkadaşlık kurmaları konusunda yardım etmeye nereden başlanılabilir?

Onları dinleyerek başlayabiliriz. İlişkiniz pozitif ve güven verici olduğu zaman çocuklarınız da sizin rehberliğinizi kabul edecektirler. Eğer çocuğunuz arkadaşları ile olan problemden dolayı üzgünse empati yapmanız yararlı olacaktır. Çocuğunuza bir sonraki sorunda farklı olarak ne yapması gerektiğini söylemeden önce ona duygularını ifade etmesi için şans vermelisiniz. Ek olarak, birlikte eğlenceli aktiviteler yaparak çocuğunuzu yönetmeden ve eleştirmeden sadece ikinizin olduğu kaliteli zamanlar geçirmelisiniz. Fakat bazı zamanlar çocuklarımızı kötü davranışları nedeni ile yönlendirmemiz gerekebilir. Bu gibi durumlarda nasıl davranmalıyız bir de buna bakalım.

Çocuğunuza yönelik eleştiri veya yönlendirme yaparken olumlu ifade oranını mümkün olduğunca yüksek tutmaya çalışmalısınız. Yıkıcı, sert eleştiriler yerine yapıcı eleştiriler yapmalısınız. Söyleyecek güzel şeyler bulmak zor olsa bile pozitif olmaya çalışmalısınız. Aynı zamanda arkadaşları ile olan davranışlarını gözlemlediğiniz zaman eleştirilecek birçok şey olduğunu düşünebilirsiniz. Arkadaşları ile ilişkisinde değiştirmek istediğiniz birden fazla davranışı olabilir ama ilgileneceğiniz davranış konusunda seçici olmalısınız. En önemli gördüğünüz bir ya da iki tanesini seçip o davranışların üzerine yönlendirmeler yapmalısınız. 

Peki ebeveynler çocuklarının arkadaş ilişkilerini geliştirmede daha aktif nasıl rol oynayabilirler?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan çocuklar arkadaş seçme durumunda kötü seçimler yapabilirler. Kendilerinden daha küçük, patronluk yapabileceği çocukları ya da daha heyecanlı ama başlarını belaya sokabilecek seçimler yapabilirler. Bu noktada çocuklarınıza daha iyi seçimler yapabilmeleri için yardımcı olmalısınız. Örneğin, aynı ilgi alanları olan bir kişi ile arkadaşlık kurması daha iyi bir kişilik eşleşmesi olacaktır. Doğru oyun arkadaşı bulmanın bir diğer güzel yolu ise çocuğunuzun okuldaki aktiviteleri için gönüllü olmanızdır. Bu sayede diğer çocukları görüp ve onların ebeveynlerini tanırsınız. Okuldaki aktivitelere katılımınız sayesinde diğer ebeveynlerle ağ kurarak çocuğunuza arkadaş edinme konusunda yardım etme fırsatı bulabilirsiniz. 

Peki, siz oyun arkadaşı olmalarını nasıl sağlayabilirsiniz?

Çocuklar için bir arkadaşının eve gelmesi onunla ev ortamında vakit geçirmesi arkadaşlıklarının derinleşmesindeki temel taşlardır. Nasıl ki grup yemeğindense bireysel yemeklerde arkadaşlıklarımızı daha iyi pekiştiriyorsak aynı şey çocuklarınız içinde geçerlidir. Arkadaşları ile birebir vakit geçirmek arkadaşlığın ilerlemesi ve sağlamlaşması için önemli bir basamaktır. Fakat arkadaşları ile ev ortamında vakit geçirme, aktivite yapma dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklar da diğer çocuklara göre daha az olabiliyor. Bu durumda ebeveynler de bu ilişkiyi kurma konusunda daha isteksiz olabiliyorlar. Çünkü ebeveynler sabahtan ev işlerini yapıp sonrasında çocukların ödevlerine yardım ettikleri için çoktan tükenmiş olabiliyorlar. Çocuğun oyun arkadaşı ile olan ilişkisinden ve çıkabilecek sorundan dolayı endişeleniyorlar. Belki de başka bir zorlukla mücadele etmekten kaçınıyorlar. 

Oyun arkadaşlıklarının düzenli olabilmesi ve problem yaşamamaları için ne yapılabilir?

Plan yaparak başlayabilirsiniz. Çocuğunuzun arkadaşı eve gelmeden önce çatışmaya ya da soruna neden olabilecek oyuncakları kaldırabilirsiniz. Örneğin, çocuğunuzun favorisi olan, kimseyle paylaşmak istemediği bir oyuncak olabilir. Bu oyuncağı bulamayacağı bir yere kaldırabilirsiniz. Aralarında yaşanabilecek herhangi bir probleme karşı da yanlarında olmaya çalışın. Örneğin, çocuğunuz altı yedi yaşında ise aynı odada olmaya özen gösterin. Onlar oyun oynarken sizde farklı bir iş yapabilirsiniz ama on yaşını geçmişse yanlarında durmanıza gerek yok sadece sizin belirli aralıklarla kontrol etmenizde fayda olacaktır. Bir sessizlik olduğu zaman çocuğunuz ilgisini kaybetmiş olabilir. Bu durumda yanlarına gidip çocuğunuza fısıltıyla bir şeylerin ters gidip gitmediğini sorabilirsiniz ya da önemli bir problem olduğunu düşünüyorsanız başka bir oda da konuşup sorunu çözmeye çalışabilirsiniz. Durum kontrolden çıkmadığı sürece oyun zamanını sonlandırmamanız daha doğru olacaktır. Son olarak da birlikte vakit geçirecekleri zamanı sınırlayın. Altı, yedi yaş için bir saat yeterli olacaktır. On yaş ve üstü için bu süreyi biraz daha artırabilirsiniz. Önemli olan hala herkes eğleniyorken buluşmayı sonlandırmanızdır.  

Son olarak arkadaşı gittikten sonra ne yapmak, nasıl davranmak gerekir?

Çocuğunuzdan nasıl geçtiği ile ilgili bilgi alarak başlayabilirsiniz. Daha sonra ona davranışlarıyla ilgili özellikle buluşmadan önce konuştuklarınız varsa geri bildirim vermeniz faydalı olacaktır. Ardından bir sonraki buluşma için plan yapabilirsiniz. Planınızda sorun gördüğünüz davranışları iyileştirmeye odaklanırsanız gelişmeyi görebilirsiniz. 

Kaynakça: https://www.additudemag.com/help-child-with-friendships/

 

 

 

 

 

 

 

 

web site izmir