Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda Etiyoloji

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞUNDA ETİYOLOJİ

 

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun etiyolojisinde fonksiyonel ve anatomik disfonksiyonun varlığı konusunda görüş birliğine varılmıştır. Bu disfonksiyon beynin frontal kortex ve bazal ganglia segmentlerinde söz konusu olup, bu bölgeler dikkati, komplex motor davranışı ve öğrenme süreçlerini kontrol eden merkezlerdir. Dikkat eksikliği hiperaktivitede belirtiler çok boyutludur. Çok boyutluluğun nedeni nöroanatomik ve nörokimyasal sistemlerin etkileşimi ile ilgilidir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, genetik ve nörokimyasal süreçlerin, nörobiyolojik faktörler üzerinde anahtar rolü oynadığını kanıtlamaktadır.

 

Genetik Çalışmalar

 

Aileler üzerinde yapılan genetik çalışmalar (ikizler, kardeşler, evlat edinilmiş bireyler, soyağacı çalışmaları), genetik faktörlerin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

Moleküler genetik çalışmalar, troid reseptör b geni, dopamin tip d2 reseptör geni, dopamin taşıyıcı gen, dopamin 4 reseptör gen üzerinde yoğunlaşmıştır.

 

Nöroanatomik Çalışmalar

 

Manyetik rezonans görüntüleme, pet ve spect çalışmaları, prefrontal alanlar, anterior cingulate, globus pallidus, talamus, hipokampus ve serebellum beyin bölgelerinde azalmış volum ve aktivitenin olduğunu göstermektedir.

 

Nörotransmitterler

 

Dopaminerjik, nöradrenerjik ve serotonerjik sistemlerde bozukluğun olduğunu gösteren çalışmalar, ilaç çalışmalarıyla desteklenmektedir.

 

Çevresel Faktörler

 

Kurşuna maruz kalan ve sigara kullanan annelerin çocuklarında dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (ADHD) daha fazla görülmektedir. Eğer biyolojik yatkınlık söz konusu ise olumsuz aile ilişkileri ve kötü yaşam koşulları bozukluğun ortaya çıkışını kolaylaştırmaktadır.

 

(23.02.2011 tarihinde www.ozlemozcan.com sitesinde yayımlanmıştır.)

web site izmir